تناسب محصول و بازار: محصولم واقعا بازار داره؟
حدود پنج دقیقه. اگه هنوز مشتری پولی کافی نداری، گفت‌وگوهات با مشتری‌های احتمالی رو می‌سنجیم — فقط چیزهایی که واقعا حساب می‌شن، یعنی رفتار گذشته‌شون و تعهدی که دادن. اگه مشتری داری، آزمون معروف «اگه دیگه نباشه چه حسی داری؟» رو روی جواب‌های خودشون حساب می‌کنیم.
این ارزیابی بر چه پایه‌ای است؟
مسیر بدون مشتری بر اصول کتاب The Mom Test (Rob Fitzpatrick) است: دربارهٔ زندگی و گذشته‌ی مشتری بپرس، نه نظرش درباره‌ی ایده‌ی تو؛ و فقط تعهد واقعی — پول، وقت، اعتبار — را شاهد بگیر. مسیر با مشتری آزمون Sean Ellis است: اگر ۴۰٪ یا بیشتر مشتری‌ها بگویند «خیلی ناراحت می‌شوم»، نشانه‌ی تناسب محصول و بازار است. هر دو شاخص راهنما هستند، نه حکم قطعی.
این یک خودارزیابی آموزشی است، نه مشاوره‌ی مالی، حقوقی یا مالیاتی.
نتیجه چه شکلی است؟
نمونه، فرضی؛ نتیجه‌ی تو از جواب‌های خودت درمی‌آید- بدون مشتری پولی: سه گفت‌وگو، ولی فقط یک تعهد واقعی.
- با مشتری: سهم «خیلی ناراحت می‌شوم» کمتر از آستانه‌ی چهل درصد.
- قدم بعد: پیش از خرج بیشتر، ده گفت‌وگو درباره‌ی گذشته‌ی مشتری، نه نظرش درباره‌ی ایده.
پرسش‌های رایج
رایگان است؟
بله. خلاصه‌ی نتیجه بدون شماره نشان داده می‌شود. اگر گزارش کامل را بخواهی، شماره‌ی موبایلت با یک کد پیامکی تایید می‌شود تا گزارش باز شود و لینکش برایت بماند.
شماره و جواب‌هایم کجا استفاده می‌شود؟
فقط برای همین گزارش، و اگر خودت بخواهی، هماهنگی جلسه‌ی مشاوره روی همین نتیجه.
این ارزیابی چه چیزی را نمی‌گوید؟
حکم قطعی بازار نمی‌دهد. با تعداد کم جواب، عددها نوسان زیادی دارند و فقط جهت را نشان می‌دهند.
اگر جواب دقیق یک سؤال را ندانم؟
تقریب بزن، ولی بدان نتیجه هم به همان اندازه تقریبی می‌شود. اگر بتوانی عدد ماه گذشته را از دفتر یا پنل فروشت بیاوری، نتیجه به واقعیت کسب‌وکار خودت نزدیک‌تر است.